head
Historia CTOHistory of CTO
page path

Centrum Techniki Okrętowej zostało powołane do życia z dniem 1 stycznia 1971r. jako przedsiębiorstwo państwowe Zarządzeniem Ministra Przemysłu Ciężkiego w sprawie połączenia Centralnego Biura Konstrukcji Okrętowych Nr 2 i Centralnego Ośrodka Konstrukcyjno-Badawczego Przemysłu Okrętowego. W ten sposób CTO stało się sukcesorem znacznie wcześniej powstałych ośrodków projektowo-konstrukcyjnych i badawczo-rozwojowych działających na rzecz polskiego przemysłu budowy i remontu statków.

Zakres działalności CTO, określiło inne zarządzenie tego samego Ministra w następujący sposób:

  1. Projektowanie morskich jednostek pływających
  2. Prowadzenie prac naukowo-badawczych i rozwojowych w zakresie morskich jednostek pływających
  3. Projektowanie zunifikowanych i stypizowanych węzłów konstrukcyjnych, rejonów statków oraz typoszeregów wyposażenia okrętowego
  4. Opiniowanie konstrukcji statków
  5. Koordynacja w branży problemów węzłowych i branżowych
  6. Prowadzenie dla całego przemysłu okrętowego:
    • normalizacji i ochrony patentowej
    • unifikacji i typizacji oraz Branżowego Ośrodka Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej
  7. Prowadzenie działalności techniczno-usługowej

Powyższe pierwotne założenia zostały formalnie zaktualizowane Zarządzeniem Ministra Maszyn Ciężkich i Rolniczych z 23 sierpnia 1978r. Zarządzenie to projektowanie ograniczyło do projektów koncepcyjnych, prace badawczo-rozwojowe rozszerzyło o metody projektowania i automatyzacji prac inżynierskich, wprowadziło koordynację w branży prac realizowanych we współpracy z RWPG. Tzw. działalność ogólnotechniczną na rzecz branży poszerzyło o sterownie jakością, bibliotekę przepisów i konwencji, nowe uruchomienia i kodowanie materiałów.

W latach 1971-1985 w działalności CTO można wyróżnić dwa główne kierunki: przedmiotowy i funkcyjny.

Kierunek przedmiotowy obejmował:

  • statki (Zespół Pracowni Statków - 1972r.; Oddział Jednostek Pływających - 1974r.; Pracownia Projektowania Statków - 1978r.)
  • ich systemy i wyposażenie (Zespół Pracowni Projektowania Wyposażenia Okrętowego - 1972r.; Oddział Systemów i Mechanizmów Okrętowych - 1974r.; Pracownia Proj. Zamknięć Kadłubowych; Pracownia Proj. Mechanizmów, Systemów Pokładowych i Przetwórstwa; Pracownia Proj. Mechanizmów, Systemów Siłowni i Chłodnictwa, Pracownia Proj. Urządzeń Elektrycznych i Automatyki; Pracownia Badań Urządzeń i Prototypownia - 1978; Ośrodek Wykonywania Prototypów i Badań Urządzeń; Pracownia Proj. Urządzeń Elektrycznych i Automatyki; Pracownia Proj. Mechanizmów, Systemów Pokładowych i Przetwórstwa; Pracownia Proj.a Mechanizmów, Systemów Siłowni i Chłodnictwa - 1988r.)
  • hydromechanikę (Ośrodek Badań Modelowych - 1972r.; Ośrodek Hydromechaniki Okrętu - 1974r.)
  • mechanikę konstrukcji (Zespół Pracowni Wytrzymałości - 1972r.; Ośrodek Mechaniki Konstrukcji Okrętu - 1974r.)
  • materiałoznawstwo i korozję (Zespół Pracowni Materiałoznawstwa i Korozji - 1972r.; Ośrodek Materiałoznawstwa Okrętowego i Korozji - 1974r.; Ośrodek Materiałoznawstwa, Korozji i Ochrony Środowiska - 1978r.)

Na kierunek funkcyjny złożyły się:

  • projektowanie statków, ich systemów i wyposażenia (Zespół Pracowni Metod Projektowania - 1972r.)
  • działalność ogólnobranżowa w zakresie:
    • normalizacji, unifikacji i typizacji (Pracownia Unifikacji; Branżowy Ośrodek Normalizacji i Typizacji - 1972r.; Branżowy Ośrodek Normalizacji - 1974r.)
    • ochrony patentowej i wynalazczości (Branżowy Ośrodek Wynalazczości i Ochrony Patentowej - 1972r.; Branżowy Ośrodek Wynalazczości i Patentów - 1974r.; Branżowy Ośrodek Ochrony Patentowej i Wynalazczości - 1978r.)
    • informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej (Branżowy Ośrodek Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej - 1972r.)
    • przepisów i konwencji (Pracownia Przepisów i Konwencji - 1972r.; Branżowy Ośrodek Przepisów i Konwencji - 1974r.)
    • indeksów i kodów materiałowych (Branżowy Ośrodek Normowania Materiałów i Indeksu Branżowego - 1972r.; Branżowy Ośrodek Normowania Materiałów - 1974r.; Branżowy Ośrodek Kodowania Materiałów - 1978r.)

Prace projektowe wykonywane w tym okresie przez CTO, jako wyprzedzające, niejednokrotnie były wykorzystywane przez stoczniowe biura projektowo-konstrukcyjne, zaś prace badawczo-rozwojowe istotnie wspierały procesy projektowania statków, ich systemów i wyposażenia. Prace projektowe obejmowały różne zakresy dokumentacji przedakwizycyjnych i przedkontraktowych, a także studia rozpoznawcze i analizy dotyczące celowości wprowadzania do produkcji nowych typów statków. Dodatkowym skutkiem tych prac były programy działalności badawczo-rozwojowej, dotyczącej nowych systemów i wyposażenia statków. Prowadziły one do licznych projektów, z których wiele kończyło się nowymi uruchomieniami lub racjonalnym importem.

Aktywność CTO w obszarze systemów, mechanizmów i urządzeń wyposażenia statków można podzielić na: systemy wyposażenia pokładowego; systemy i mechanizmy siłowni; systemy elektryczne i automatyki; prototypy mechanizmów i urządzeń wyposażenia.

W końcu 1971r. Centrum Techniki Okrętowej objęło w posiadanie nowy gmach w centrum Gdańska, a w kolejnych latach przejmowało nowe, poważne inwestycje: laboratorium okrętowych badań modelowych, prototypownię, laboratorium badań ogniowych konstrukcji, pływające laboratorium badań korozyjnych i gmach biurowy w Oliwie. W wyniku inwestycji Ośrodek Badań Modelowych CTO, przekształcony wkrótce w Ośrodek Hydromechaniki Okrętu CTO, pod koniec lat 70. dysponował:

  • basenem holowniczym głębokowodnym o wymiarach: 260 m x 12 m x 5,8 m wyposażonym w pomost holowniczy o prędkości do 12 m/s oraz wywoływacz fal, pozwalający na generowanie stanów morza do 8-9 stopni w skali 1:25; oddany do użytku w 1975r.;
  • basenem pomocniczym o wymiarach: 60 m x 7 m x (0,3×·3,0) m wyposażonym w pomost holowniczy o prędkości do 4,5 m/s oraz wywoływacz fal, oddany do użytku w 1973r.;
  • tunelem kawitacyjnym o wymiarach przestrzeni pomiarowej 0,8 m x 0,8 m x 3,06 m i prędkości wody do 20 m/s, oddany do użytku w 1979r.;
  • budynkami: biurowym i warsztatowymi (modelarnia, warsztat mechaniczny) wraz z basenem do prób modelowych wodowania bocznego, oddanymi do użytku najwcześniej, bo w 1972r.;
  • stacją badań modelowych na jeziorze Wdzydze, zorganizowaną jeszcze przez CBKO Nr 2, w 1968r.

Wyposażenie badawcze na dobrym, światowym poziomie i zaangażowana kadra, szybko zdobywająca niezbędne doświadczenie w trudnej sztuce prognozowania właściwości hydrodynamicznych nowo projektowanego statku na podstawie wyników prób modelowych, pozwoliły Ośrodkowi Hydromechaniki Okrętu CTO wcześnie stać się poważnym partnerem dla generalnych projektantów stoczni. Ułatwieniem były tu także: członkostwo w Międzynarodowej Konferencji Basenów Holowniczych (ITTC) od 1973r. (również w Komitecie Doradczym - Advisory Council tej organizacji) oraz szybko rozwijająca się współpraca międzynarodowa, dwustronna. Do partnerów CTO w owym czasie należeli: Instytut Kryłowa w ówczesnym Leningradzie, Bułgarskie Centrum Hydrodynamiki Okrętu (BSHC) w Warnie, rumuński ICEPRONAV w Gałaczu, SVA w Poczdamie i włoska CETENA w Genui. Wypracowane wtedy metodyki i techniki prowadzenia badań modelowych i systemy komputerowe, bazujące na numerycznej hydromechanice okrętu, są w wielu przypadkach podstawą dzisiejszych sukcesów Ośrodka.

W działalności na rzecz branży CTO było zaangażowane w unifikację licznych asortymentów wyposażenia statków, produkowanych w zunifikowanych typoszeregach, typowielkościach itp., stwarzając warunki do optymalnego doboru elementów wyposażenia, zgodnie z wymaganiami projektowania. Działalność CTO koncentrowała się tu także na nowych uruchomieniach.

Początek lat 90. był dla CTO bardzo trudny: gwałtowny spadek zleceń ze strony przemysłu okrętowego, szczególnie stoczni, połączony z redukcją zatrudnienia - nie tylko na skutek odejścia licznej grupy specjalistów do powstających przedsiębiorstw prywatnych - w systemie wolnego rynku zmusiły CTO do zabiegania o klienta w ostrej konkurencji z firmami zagranicznymi. Sprzyjała temu wczesna dywersyfikacja oferty usług badawczych, pomiarowych i projektowych, wychodząca poza tradycyjny rynek okrętowy. Pomocnym okazało się przekształcenie CTO w 1990r. w przedsiębiorstwo państwowe wielozakładowe. Umożliwiło to w 1991r., na mocy rozporządzenia Rady Ministrów, rozciągnięcie niektórych przepisów ustawy o jednostkach badawczo- rozwojowych na Zakład Badawczo-Rozwojowy CTO.

W efekcie lata 90. to z jednej strony pewne ograniczenie zakresu aktywności badawczo-rozwojowej, z drugiej jednak ugruntowanie pozycji CTO w takich tradycyjnych obszarach wspomagania projektowania i budowy statków jak: hydromechanika okrętu, mechanika konstrukcji okrętu czy materiałoznawstwo i korozja. Koniec dekady lat 90. to reaktywowanie aktywności w obszarze projektowania statków, dobrze rokujące na przyszłość. Liczne projekty celowe i projekty badawcze, prace finansowane ze środków własnych i wykonywane w ramach dofinansowywanej działalności statutowej, wreszcie znaczące inwestycje w obszarze wyposażenia badawczego, w przeważającej części finansowane ze środków własnych, dobitnie świadczą o tym, że w nowej rzeczywistości ekonomicznej CTO znalazło dla siebie trwałe miejsce jako centrum zaplecza badawczo- rozwojowego polskiego przemysłu budowy i remontu statków.

Członkostwo w Komitecie ds. Badań i Rozwoju Europejskiego Budownictwa Okrętowego tj. w COREDES, datujące się od jesieni 1997r., w którym CTO reprezentuje interesy polskiego okrętownictwa, otworzyło drogę do aktywnego uczestnictwa w projektach badawczo-rozwojowych Ramowych Programów Badań, Rozwoju i Prezentacji Unii Europejskiej.

1 października 2002r., decyzją przewodniczącego KBN, Zakład Badawczo-Rozwojowy CTO uzyskał status jednostki badawczo-rozwojowej. 1 kwietnia 2004r. CTO przekształcone zostało w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, zmieniając swą nazwę na Centrum Techniki Okrętowej Spółka Akcyjna.

To już jednak współczesność, a nie historia. CTO S.A. dzisiaj - to temat, któremu poświęcona jest cała reszta strony domowej przedsiębiorstwa.

AKTUALNOŚCI

[2017-02-15]

Ośrodek Certyfikacji Wyrobów CTO S.A. jako pierwszy w Polsce przeprowadza proces weryfikacji stałości właściwości użytkowych według nowych przepisów

[więcej]

[2016-09-08]

Tradycyjnie w pierwszy piątek września odbył się Grill Pomiarowy organizowany przez Zespół Laboratoriów Badań Środowiskowych CTO S.A.

[więcej]

[2016-08-08]

Akredytowane Laboratorium Wibroakustyczne

Centrum Techniki Okrętowej S.A. uzyskało akredytację na badania z obszaru drgań i udarów.

[więcej]

[2016-08-02]

Niecodzienne badanie w Laboratorium Wibroakustycznym

W dniu 1 sierpnia br. w Laboratorium Wibroakustycznym CTO S.A. odbyło się badanie foteli...

[więcej]

[2016-07-29]

Wywiad z Prezesem Zarządu CTO S.A.

Zachęcamy do przeczytania wywiadu ze Zbigniewem Karpińskim - prezesem Zarządu CTO S.A., który...

[więcej]

© Centrum Techniki Okrętowej S.A. 2003-2016